In bijna alle landen van de Europese Unie krijgen Foreign National Prisoners (FNP’s ) onderwijs aangeboden om de taal van het detentieland te leren. Daarmee kunnen zij leren om beter te communiceren met medewerkers van de gevangenis en met medegedeteneerden.

In de meeste landen mogen zij ook gebruik maken van het onderwijsaanbod dat de gevangenis aanbiedt. Probleem voor FNP’s is evenwel dat dat onderwijs in de taal van het detentieland wordt aangeboden. Voorwaarde van deelname is altijd dat de FNP’er die taal op voldoende niveau beheerst; de realiteit is dat veel FNP’s die taal van het detentieland niet beheersen en daardoor dus geen daadwerkelijk gebruik van dat aanbod kunnen maken.

Stichting “Educatie achter buitenlandse tralies” (Eabt) biedt daarom al sinds 2004 afstandsonderwijs aan voor in het buitenland gedetineerde Nederlanders; onderwijs in de Nederlandse taal. Eabt tracht met haar aanbod en werkwijze zo goed mogelijk uitvoering te geven aan de aanbevelingen van de Council of Europe. Aanbevelingen voor onderwijs aan gedetineerden in het algemeen en aan FNP’s in het bijzonder. Onderwijs (taal, rekenen, maatschappijkennis, etc op alle niveaus) en beroepsgerichte trainingen; noodzakelijkerwijs veelal alleen het theoretische gedeelte.

Onderwijs dat zij kunnen voortzetten en afronden nadat hun detentie is beëindigd. Onderwijs en beroepsopleidingen waarvoor kwalificaties kunnen worden behaald die geldig zijn in het land waarnaar zij terugkeren. Nederland dus.

Een detentie in het buitenland, met een voor hem/haar vreemde cultuur en regels, in een vreemd taalgebied, ver van huis en familie, weinig of geen familiebezoek, brengt veel meer schade toe dan een ‘normale’ detentie gewoonlijk al doet.

Eabt beoogt met dat onderwijs in de eerste plaats die detentieschade zo klein mogelijk te houden. Daar bovenop biedt Eabt onderwijs en beroepstraining aan dat de kans op een succesvolle re-integratie in de Nederlandse samenleving en in de Nederlandse arbeidsmarkt vergroot. Het onderwijsmateriaal wordt direct bij de start van de studie eigendom van de student; deze kan het dus meenemen bij overplaatsing naar een andere gevangenis of transfer terug naar Nederland. Dit vaak in tegenstelling tot studies die door gevangenissen aangeboden worden.

Uit talrijke reacties van studenten na terugkeer in Nederland blijkt dat Eabt in haar opzet veelvuldig slaagt. Zo wordt regelmatig in brieven en evaluaties geschreven dat, omdat een Nederlandstalige studie in de buitenlandse gevangenis gevolgd kon worden, de – soms lange – buitenlandse detentie ‘overleefd’ kon worden. Daarbij speelt de schriftelijke communicatie met de studiecoördinatoren van Eabt een belangrijke rol. Motiverende, opbeurende, begripvolle frases in de brieven worden zeer op prijs gesteld en helpen om de studie vol te houden en af te ronden. Maar ook dat zij met vertrouwen de toekomst, hun re-integratie tegemoetzien. Ze stellen er ‘sterker’ door geworden te zijn.

Eabt heeft nu meerdere voorbeelden van succesvolle studenten die na terugkeer uit detentie mede vanwege die studies hun positie in het gezin, in de buurt en samenleving weer hebben kunnen veroveren. Studenten die een plek op de arbeidsmarkt hebben kunnen bemachtigen die zij zonder de behaalde kwalificatie niet zouden hebben kunnen krijgen. Het gaat dan bijvoorbeeld om een zelfstandige hovenier, een helpende in de zorg, een voorlichtingsmedewerker bij een woningbouwinstelling.

Eabt laat zien: Het werkt echt: onderwijs in de eigen taal voor Foreign National Prisoners helpt